Hoe kunnen we helpen?

We volgen de leerplannen van de netten: die geven duidelijke richtlijnen over de verwachtingen naar de kleuters en leerjaar 1 toe omtrent de verschillende domeinen. Voor de oudste kleuters voorzien we in onze fiches telkens een kringactiviteit (waarbij EDI leidend is) en hoekenwerk. Uiteraard zijn beide zaken aangepast aan de doelgroep en behouden we het speelse karakter, zonder de leerdoelen uit het oog te verliezen.

We volgen de leerplannen. In de kleuterklas zetten we al in op auditieve vaardigheden (fonemie, fonologie) en klank-tekenkoppeling. Kleuters zullen werken rond rijm, auditief discrimineren, 15 letters leren herkennen, enz. In leerjaar 1 starten we nog steeds met het aanleren van de basissleutelwoorden (ik, an, aap …), zodat we via analyse en synthese tot vlot en vloeiend lezen kunnen komen. We starten dus op dezelfde plek als in de vorige editie, omdat we niet mogen veronderstellen dat de leerlingen in het eerste leerjaar plots een voorsprong zullen hebben dankzij de nieuwe minimumdoelen in het kleuteronderwijs. Wel voorzien we in leerjaar 1 twee sporen, zodat kinderen die toch al kunnen lezen ook aan de slag kunnen.

Woordkaarten: 12.5 cm op 13.5 cm

Deze passen in een dobbelsteen. De beeldkaarten zullen ook in een kleiner formaat downloadbaar zijn om te passen in de praatmuur.

Niet bij elke activiteit zal de kleuter uiteindelijk alleen aan de slag gaan, maar het gaat wel steeds van instructie in de kring (waar ik, wij en jullie vaak aan bod komen) naar verwerking in de hoeken (waar de kleuters in duo, kleine groepjes of alleen werken). Dat hangt af van het type lesdoel en opdracht: we vullen dit in op een manier die nuttig is. Te hard vasthouden aan ik-wij-jullie-jij zou in sommige gevallen weinig effectieve opdrachten opleveren. 

Volgende zaken worden voor Taaltoer kleuters digitaal aangeboden via Bingel: 

• Bordlesslide met vermelding van het lesdoel 

• Lesfiche in planners 

• Vertelplaten: bordboek met voorzijde vertelplaten 

• Extra downloads: didactische aanpak en leerlijnen, overzichtsdocumenten en observatieformulieren 

De nieuwe minimumdoelen voor kleuters focussen voor Nederlands op woordenschat en luistervaardigheid. In Taaltoer wordt hier bewust en zichtbaar op ingezet.  

Elke activiteitenfiche behandelt een beperkt aantal minimumdoelen, die duidelijk vermeld staan voor de leerkracht. Die doelen worden niet los geoefend, maar geïntegreerd in betekenisvolle activiteiten zoals kringgesprekken, spel en hoekenwerk.  

Luistervaardigheid komt terug in verschillende domeinen van Taaltoer, onder meer bij tekstbegrip (verkennen van fictie en non-fictie), vlot en vloeiend lezen (letterkennis en auditieve vaardigheden) en in de tools voor taalkrachtige thema’s waarbij we je als leerkracht ondersteunen om ook in je eigen thema’s taalrijk aan de slag te gaan. Woordenschat wordt systematisch opgebouwd via gerichte woordselectie, rijke interacties, herhaling en ondersteuning met visueel materiaal zoals woordkaarten, prentenboeken en de afbeeldingen in de kleuterencyclopedie.  

Taaltoer werkt met een vaste en herkenbare lesopbouw die start in de kring en doorloopt naar verdiepend hoekenwerk, met aandacht voor afronding en reflectie.  

Elke activiteitenfiche begint met een inleidend gedeelte voor de leerkracht. Daarin staan de leerlijn, de lesdoelen, het benodigde materiaal, de voorkennis en de relevante woordenschat. Die voorbereiding zorgt ervoor dat het kringmoment doelgericht kan worden opgebouwd. In de kring wordt de voorkennis geactiveerd, het lesdoel in kleutertaal benoemd en nieuwe taal gemodelleerd.  

Na het kringmoment gaan de kleuters zelfstandig of begeleid aan de slag in verschillende hoeken. Elke hoek is uitgewerkt met een duidelijk lesverloop, materiaal, tips en differentiatiemogelijkheden. De activiteit wordt afgesloten met een gezamenlijke afronding, waarbij de leerkracht het begrip controleert en terugblikt op wat geleerd is, bijvoorbeeld door taal zichtbaar te maken in de klas.  

Taaltoer kleuters introduceert letters via een vaste routine. 
Er worden in totaal vijftien letters aangebracht: oo, o, s, m, v, aa, a, p, k, n, ee, l, t, z en ij. Voor elke letter wordt dezelfde activiteit gebruikt, aangevuld met een specifieke letterfiche. Die vaste aanpak zorgt voor herkenning en voorspelbaarheid bij kleuters.

Taaltoer kleuters legt geen vaste jaarplanning op, maar ondersteunt leerkrachten om binnen hun eigen thema’s doelgericht en taalrijk te werken.

Er wordt gewerkt met een logische volgorde van activiteitenfiches die leerkrachten flexibel kunnen inzetten binnen hun eigen themawerking. Zo blijft de autonomie en creativiteit van de kleuterleerkracht behouden.

Het aparte domein tools voor taalkrachtige thema’s helpt leerkrachten om thema’s talig te verrijken. Dat gebeurt onder andere via brainstorms met kleuters, mindmaps, rijke kringgesprekken en het inzetten van ondersteunend materiaal zoals woordkaarten, prentenboeken en de kleuterencyclopedie.

Differentiatie is geïntegreerd in de opbouw van Taaltoer via hoekenwerk, observatie en flexibele verwerking.

Elke activiteitenfiche bevat differentiatiemogelijkheden, vooral uitgewerkt binnen het hoekenwerk. Kleuters kunnen op hun eigen niveau aan de slag, met variatie in ondersteuning, uitdaging en tempo. De leerkracht observeert tijdens het spel en stemt vervolgstappen af op de ontwikkelingslijn van het kind.

Voor taalzwakke en anderstalige kleuters wordt sterk ingezet op visuele ondersteuning, herhaling en rijke mondelinge interactie.